GreenProfit Adapt or Die Article Introductie
Artikel 'Aanpassen of Sterven' Januari 2026
John Stanley, Sid Raisch & Dries Jansen
John Stanley: John is al sinds het begin van de branche, 50 jaar geleden, consultant. Hij is auteur van talloze boeken over tuinretail en is actief in 35 landen. John woont in West-Australië, waar hij samen met zijn vrouw Linda een bekroonde agritoeristische boerderij met tamme kastanjes runt.
Sid Raisch: Sid werkt al vele jaren samen met tuincentra in de VS en woont in Californië. Sid en John hebben al vaak samen workshops gegeven in de VS. Sid heeft het vermogen om je denkwijze uit te dagen en zal die inzichten in de artikelen verwerken.
Dries Jansen: Dries is samen met zijn zakenpartner Fred eigenaar van Garden Center Advice, een internationaal adviesbureau voor tuincentra gevestigd in Nederland. Ze hebben advies gegeven aan tuincentra van IJsland tot Dubai.
Welkom, laten we beginnen.
Bloemenkracht … Het is terug
Deze reeks artikelen wil de toekomstige kansen, veranderingen en uitdagingen bekijken waarmee onafhankelijke tuincentra wereldwijd de komende jaren te maken krijgen. Voordat we in onze glazen bol kijken, moeten we eerst even terugblikken.
Het eerste tuincentrum ter wereld werd vermoedelijk opgericht door Edward Stewart, een kweker in Dorset, Engeland in 1955. Dit werd gevolgd door Siebenthaler's Garden Center in Dayton, Ohio, en Lasscock's Garden Center in Adelaide, Zuid-Australië.
Tegen de tijd dat Scott McKenzie in 1967 "Be Sure to Wear a Flower in Your Hair" zong, maakten tuincentra al deel uit van de markt in de meeste ontwikkelde landen. De tuinbouwopleidingen zaten vol studenten en de sector bloeide.
Tuincentra waren de broedplaatsen van innovatie, omdat kwekerijhouders nieuwe manieren ontwikkelden om planten te presenteren en te kweken, en er nieuwe productcategorieën op het gebied van tuinieren werden geïntroduceerd. Hun klanten, die we nu de Babyboomers noemen, kochten planten op basis van bloem en kleur.
Onafhankelijke tuincentra beleefden een fantastisch decennium van innovatie dat zich voortzette tot ongeveer halverwege de jaren 80. Vanaf dat moment gebeurden er drie dingen.
Ten eerste kregen bouwmarkten oog voor de tuinsector en besloten ze dat ze productgerichte tuincentra naast hun bouwmarkten konden opzetten. Deze afdelingen bleken zeer succesvol en blijven marktaandeel veroveren in de vorm van 'box stores'.
Ten tweede zijn de meeste onafhankelijke tuincentra er niet in geslaagd zich te ontwikkelen. Ze zien er vaak nog steeds hetzelfde uit als tien jaar geleden. In veel landen is het enige visuele verschil tussen tuincentra de toevoeging van plantenmerken. De consolidatie tot kleine ketens en de opkomst van door private equity gecontroleerde groepen zullen de kostenstructuren veranderen, maar niet de consumentenervaring.
Ten derde zijn de babyboomers vervangen door generatie Y en generatie Z, die op zoek zijn naar duurzaamheid en planten die bestuivers, vogels en vlinders aantrekken en vaak ook voedsel produceren.
Als gevolg van deze drie factoren zijn veel onafhankelijke tuincentra van het toneel verdwenen.
In dezelfde periode hebben andere retailers in andere sectoren hun winkelmodellen aangepast aan de veranderende markt. Over het algemeen geldt in de detailhandel dat je elke twee tot drie jaar kleine aanpassingen aan je winkelmodel moet doorvoeren en elke vijf tot zeven jaar een grote herziening. Dit verklaart waarom de Marks & Spencer Food Stores in het Verenigd Koninkrijk er compleet anders uitzien dan tien jaar geleden, net als McDonald's en andere toonaangevende retailers.
Veel retailers zijn belevingsgericht geworden, zoals de RH Gallery-winkels in de VS en Canada. Deze luxe woonwinkel stond voorheen bekend als Restoration Hardware. Deze winkels zijn grote, galerijachtige showrooms die vaak een restaurant, wijnbar en een interieurstudio omvatten.
Een andere belevingsgerichte winkel die in me opkomt, is Seed to Table. Deze supermarkt maakt deel uit van de Oakes Farms-bedrijvenfamilie, eigendom van Alfie Oakes. Oakes Farms, met 3.500 hectare landbouwgrond in Immokalee, Florida, verbouwt een verscheidenheid aan fruit en groenten die worden gedistribueerd naar hun winkels. Dit is een unieke supermarkt zoals je die nog nooit eerder hebt gezien, met diverse restaurants, bars en live entertainment zeven avonden per week.
Toch is elke andere categorie in de detailhandel veranderd en meer gericht op beleving. En bijna alle andere retailsegmenten zijn nu volledig omnichannel, met bedrijven als Walmart en Amazon die voorop lopen in de ontwikkeling tot mediabedrijven.
Waarom het model veranderen? Het zorgt ervoor dat je klanten zich niet gaan vervelen in je winkel. Het stelt je in staat om trends in de markt bij te houden, mee te evolueren met veranderende klantvoorkeuren en wordt vaak gestuurd door data-inzichten in de branche en je bedrijf.
Aanpassen of ten onder gaan
De vraag is niet waarom we moeten veranderen of wat we moeten veranderen – als branche moeten we zo snel mogelijk veranderen.
